Tereny Jaszczurówki (nazwa wzięła się stąd, że występowały tu
salamandry plamiste, przez górali zwane jaszczurami) na początku wieku należały
do znanej na Podhalu rodziny Uznańskich. W 1903 roku Uznańscy postanowili
ufundować tu rodzinną kaplicę. Rok później kardynał Jan Puzyna wyraził zgodę na
to przedsięwzięcie. Prace zostały rozpoczęte. W 1908 roku, na stoku nad źródłami
cieplicowymi, przy drodze łączącej Zakopane z Morskim Okiem, stanęła, zbudowana
bez użycia ani jednego gwoździa, drewniana kaplica. Jej projektantem był
Stanisław Witkiewicz.
Całość wystroju — wedle projektu Witkiewicza — utrzymana była w
stylu zakopiańskim. Bryła budynku w kształcie prostokąta z absydą została
osadzona na wysokiej granitowej podmurówce. Podcienie kryjące taras zwieńczono
drewnianą konstrukcją arkadową, zaś nad głównym wejściem znalazła się figurka
Chrystusa Frasobliwego dłuta Józefa Janosa z Dębna, przykryta osobliwym
daszkiem. Dwuspadowy dach kaplicy z charakterystyczną czworoboczną sygnaturką,
zakończoną metalowym krzyżem, ma specjalne szczyty, na których widnieją
“wschodzonce słonecka". Cała kaplica, absyda i podcienie pokryte zostały
gontami, a drzwi i ramy okienne są bogato rzeźbione i kołkowane.
Wnętrze kapliczki cechuje wielka prostota. Witkiewicz chciał,
aby rzeźbiony w drewnie ołtarz główny przypominał chatę góralską. Po obu jego
stronach w oknach znajdują się kolorowe witraże: z prawej strony z Matką Bożą
Częstochowską i herbem Polski (Orzeł w koronie), zaś z lewej — z Matką Bożą
Ostrobramską i herbem Litwy (Pogoń).
W latach pięćdziesiątych kaplica wzbogaciła się o stacje Drogi
Krzyżowej, malowane na szkle przez Józefa Jana Jachymiaka, a potem jeszcze o dwa
ołtarze: Matki Bożej z Dzieciątkiem i św. Józefa — wykonane, podobnie jak dębowy
żyrandol, przez Józefa Janosa z Dębna.
Po rodzinie Uznańskich opiekę nad kaplicą przejęła parafia w
Poroninie, potem opiekunami byli Księża Marianie, ksiądz kapelan sióstr
urszulanek w Jaszczurówce-Borach, Księża Misjonarze z parafii na Olczy, a od
1984 roku ponownie Księża Marianie — z parafii na Cyrhli. Prawnym właścicielem
tej perełki architektonicznej stylu zakopiańskiego jest Tatrzański Park
Narodowy, który sprawuje pieczę nad zabytkiem i dba, by jeszcze długie lata mógł
służyć zwiedzającym.
Powrót